อ.ธงทอง ชี้ป บริจาคที่ดินสร้างวัด เมื่อสร้างเสร็จ = กรรมสิทธิ์ “วัด”

ที่ธรณีสงฆ์ ไม่ใช่สมบัติของพระในวัดแห่งนั้นเป็นเจ้าของร่วมกัน แล้วจะตกลงซื้อขายเปลี่ยนมือไปเป็นของคนอื่นอย่างไรก็ได้ หากแต่ที่ดินแปลงนั้นเป็นของ “สงฆ์” คือ เป็นของสงฆ์ปกครองร่วมกันเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา เป็นเนื้อนาบุญให้ผู้เป็นพุทธศาสนิกได้บำเพ็ญกุศล บุญกุศลที่เกิดขึ้นก็จะเป็นปัจจัยเกื้อกูลแก่สาธุชนทั้งหลายโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้บริจาคที่ธรณีสงฆ์ผืนนั้นไว้เป็นสมบัติของพระศาสนา ให้ได้รับอานิสงส์สืบไปชั่วกาลนาน

ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน ที่ธรณีสงฆ์จะโอนเปลี่ยนมือได้ต้องทำเป็นพระราชบัญญัติ เว้นแต่มีเหตุพิเศษที่เข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย เช่น เป็นกรณีอยู่ในเขตเวนคืนสำหรับสร้างสาธารณูปโภคเพื่อประโยชน์ของประชาชน การโอนที่ธรณีสงฆ์ในกรณีข้อยกเว้นเช่นนี้อาจกระทำได้โดยออกเป็นพระราชกฤษฎีกา แต่หน่วยราชการที่รับโอนต้องใช้ราคาที่เรียกว่า “ค่าผาติกรรม ” แก่วัดผู้เป็นเจ้าของที่ธรณีสงฆ์ตามราคาท้องตลาด จะถือว่าประโยชน์ของคนหมู่มากสำคัญยิ่งไปกว่าบุญกุศลในพระพุทธศาสนาที่มีผู้บริจาคมีศรัทธาไว้แต่เดิมมิได้ อีกทั้งต้องได้รับความเห็นชอบจากมหาเถรสมาคมด้วย

โปรดสังเกตว่าแม้ในเวลาต่อมาวัดบางแห่งตกเป็นวัดร้าง คือ ไม่มีพระภิกษุสงฆ์อยู่ในวัดแห่งนั้นแล้วก็ตาม ที่ธรณีสงฆ์ของวัดนั้นมิได้กลายเป็นสมบัติว่างเปล่าหรือที่ดินรกร้างที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของ หากแต่ยังคงเป็นที่ธรณีสงฆ์ ที่เรียกว่า “ศาสนสมบัติกลาง” มีคณะสงฆ์โดยมหาเถรสมาคมเป็นผู้รับผิดชอบในการปกครองดูแล ผลประโยชน์หากเกิดมีจากศาสนสมบัติกลางก็จัดรวมไว้เป็นกองกลางสำหรับใช้จ่ายเพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา

ควรสังเกตด้วยว่า ที่ดินแปลงใดมีฐานะเป็นที่ธรณีสงฆ์แล้ว ย่อมไม่อาจมีผู้ใดมาแย่งกรรมสิทธิ์ไปโดยอ้างหลักครอบครองปรปักษ์ซึ่งเป็นกรณีสำหรับที่ดินเอกชนได้

การอุทิศที่ดินให้แก่พระศาสนาจึงเป็นบุญกุศลยิ่งใหญ่ มีผลยั่งยืน เป็นคติความเชื่อที่ปลูกฝังอยู่ในศรัทธาของประชาชนคนไทยผู้เป็นพุทธศาสนิกชนอย่างมั่นคงมาช้านาน ทั้งมีหลักกฎหมายรองรับและสนับสนุนแนวทางนี้มาโดยตลอดด้วย

ขอบคุณข้อมูล : เฟซบุ๊ก Tongthong Chandransu